KANSER OLGULARINDAKİ ARTIŞTA GİZLİ DÜŞMAN  AFLATOKSİN

Özellikle beslenme ve iyi yaşam konusunda Türkiye son 10 yıldır sınıfta kalıyor.

Son yıllardaki kanser olgularındaki artışın etkenlerinden birisi de yediğimiz  Aflatoksinli fındık, fıstık, kuru incir, kırmızı biber gibi gıdalar olduğu belirlenmiştir.

Aflatoksinler, Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus ve Asp. nomius küf mantarları tarafından üretilen, çok çeşitli yemiş ve hububatlarda bulunabilen kanserojen özellikteki toksik metabolitlerdir.

Yüksek derecede toksik ve kanserojen olan aflatoksinlerin insan tüketimine yönelik gıdalarda bulunması, karaciğer kanserinin tetikleycisi olup,  Aflatoksin B1 bilinen en güçlü hepatokanserojenlerden birisidir.

Küflerin gıda maddeleri üzerinde mikotoksin (aflatoksin) üretmesi; çevresel ve hijyenik faktörlere yakından bağlıdır.

Mikotoksinler, kontamine gıdanın doğrudan insanlar tarafından yenmesiyle veya kontamine ettikleri tahılları veya yemleri tüketen hayvanlardan elde edilen et, süt, yumurta gibi ürünlerin tüketimiyle gıda-insan zincirine geçmektedir.

Mikotoksinlerin vücuda alınmaları sonucunda karsinojenik, teratojenik, genotoksik, nefrotoksik, hepatotoksik etkiler, üreme ve immun sistem bozuklukları görülmektedir.

Vücuda alınan aflatoksin (özelikle aflatoksinB₁ ) ile hayvanlar üzerinde yapılan çok sayıda araştırma toksinin kanserojen olduğunu  göstermiştir. At, sığır, domuz, koyun, keçi, köpek, maymun, rat, fare, hindi, tavuk, ördek, Gökkuşağı alabalığı gibi hayvanlar aflatoksine duyarlıdırlar.

Aflatoksinli gıdalarla beslenen özellikle az gelişmiş ülkelerin insanlarında primer karaciğer kanserlerine ve karaciğer sirozlarına daha yüksek oranda rastlanılmaktadır.

Avrupa Topluluğunda gıda maddelerinde izin verilen max. Aflatoksin miktarı 4 ppb olup, Türk Gıda Kodeksinde ise bu değer 10 ppb dir. Ülkemizde  Aflatoksin limitlerinin Avrupa Topluluğu limitleri ile paralel hale getirilmesi ve üreticilerin bu konuda bilgilendirilerek gerekli önlemleri almaları sağlanmalıdır.

Aylin Denli

Gıda Yük.Müh.

aylindenli@yemenbaharat.com