Diğer İsimleri: Cirtatan, ebû cehil karpuzu, eşek hıyarı, acı dülek
Açıklama:
Ülkemizin her bölgesinde kendiliğinden yabani olarak çöplüklerde, duvar dipleri, moloz artıklarının bulunduğu yerlerde, meskun mahallerde, viranelerde, inşaat artıklarının olduğu yerlerde yetişir. Dişi ve erkek olarak iki cinsi vardır. Yıllık otsu bitkidir.Gövdesi sürünücü olup, tüylü, soluk yeşil renkli ve 25-30 cm. büyüklüğündedir. Yaprakları yürek biçiminde, kalın ve sık tüylüdür. Yaz sonunda sarı renkle çiçek açar. Sonbaharda olgunlaşan meyveleri yumurta biçimindedir. Üzeri tüylü ve koyu yeşil renktedir. İçerisi sulu ve çekirdeklidir. İyi olgun meyveleri koparıldığı zaman patlayıp suyu çıkar. Bitki kümeleri halinde yetişen, acı tatta ve kışın yapraklarını döken bir bitkidir.

Kullanılan Kısmı : Bitkinin tamamı

Etkisi : Dış sarılık, sinüzit, baş ağrısı, burun tıkanıklığı, çıban ur ve şişliklere, zehirli böcek sokmasına, basura, cilt yaralarına, kaşıntılarına, romatizma, siyatik, mafsal ağrılarına, saçları kuvvetlendirmeye, böbrek ve mesane ağrılarına iyi gelir.

Kullanılışı : Sinüzit ve baş ağrısına öz suyundan 2-3 damla damlatılır. Basura kökünün lapası kullanılır. Kaşıntı için yapraklarının kaynatılan suyu ile yıkanır. Böbrek ve mesane ağrısına yaprakları kaynatılıp suyu içilir.

Not : Bu bitkide az da olsa zehirlenme belirtileri görülür. Onun için uzmanına danışılmadan kullanılmamalıdır.